ΑΔΑ: 6ΙΒΕ46ΜΤΛΠ-ΦΜ5 2.2.2 Τρίτα κράτη Ο εν λόγω παράγοντας περιλαμβάνει ομάδες οι οποίες είτε ανήκουν, είτε χρηματοδοτούνται από κράτη και αποσκοπούν, κατά βάση, στο να εξαπολύσουν επιθέσεις που θα επιφέρουν μεγάλο αντίκτυπο στην παροχή βασικών / ουσιωδών υπηρεσιών από Φορείς. Τέτοιου είδους επιθέσεις έχουν ως κύριο στόχο τη διακοπή υπηρεσιών (π.χ. μέσω επιθέσεων άρνησης υπηρεσίας – DoS/DDoS) ή μη εξουσιοδοτημένης πρόσβασης σε διαβαθμισμένα δεδομένα. Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει σε περιπτώσεις κυβερνοκατασκοπείας, όπου διακρίνεται, τα τελευταία έτη3, έξαρση επιθέσεων σε Φ.Ε.Β.Υ. Οι επιθέσεις αυτής της κατηγορίας διακρίνονται, συνήθως, για την επίμονη φύση τους (persistence) και το γεγονός ότι έχουν σχεδιαστεί λεπτομερώς για να επιφέρουν καίρια πλήγματα. Είθισται ομάδες του κυβερνοχώρου να επιτίθενται σε φορείς Δημόσιας Διοίκησης ή Φ.Ε.Β.Υ. / Π.Ψ.Υ. στο όνομα ενός τρίτου κράτους. Οι επιθέσεις αυτές, που κατά βάση αποσκοπούν σε αλλοίωση ιστοσελίδων ή/και προσωρινή άρνηση υπηρεσιών, πρέπει να αντιμετωπιστούν αφενός με σοβαρότητα, αφετέρου όμως στο πλαίσιο ακτιβιστικών ενεργειών και όχι ως απόρροια ενεργειών τρίτων κρατών. 2.2.3 Ακτιβιστές Αυτό-αποκαλούμενοι ακτιβιστές ή αντίστοιχες ομάδες που προβαίνουν σε κακόβουλες ενέργειες όπως επιθέσεις άρνησης υπηρεσιών, αλλοίωση ιστοσελίδων, επιθέσεις/αντεπιθέσεις σε κράτη, κλπ. Στόχος των ακτιβιστών (συχνά αναφερόμενοι ως hacktivists) είναι η προώθηση κάποιας κοινωνικής αλλαγής ή πολιτικής ατζέντας ή αντεπίθεσης για την τόνωση του εθνικού φρονήματος, η οποία συχνά συνοδεύεται από προειδοποίηση για παύση της «γενεσιουργού αιτίας» υπό την απειλή της παράτασης ή/και επανάληψης ή/και κλιμάκωσης της επίθεσης. 2.2.4 Εσωτερικές απειλές Ο παράγοντας αυτός αφορά σε υπαλλήλους οργανισμών που προβαίνουν, είτε εκούσια, είτε ακούσια, σε κακόβουλες ενέργειες. Λόγω της φύσης και του επιπέδου πρόσβασης σε συστήματα και πληροφορίες ενός Φορέα, καθώς και της προσέγγισης περιμετρικής ασφάλειας που υιοθετούν αρκετοί Φορείς, οι εσωτερικές απειλές αποτελούν τον μεγαλύτερο παράγοντα απειλών και έναν από τους πιο δύσκολους στην αναγνώριση και αντιμετώπισή τους. 3 13 ENISA Threat Landscape Report, 2018