Belangentegenstellingen, confrontaties, crises en conflicten. In het (inter)nationale speelveld hebben alle actoren altijd eigen belangen en doelstellingen. Er is een belangentegenstelling als belangen en doelstellingen strijdig zijn met die van andere actoren. Als dit het geval is en actoren volharden in deze belangentegenstelling, spreekt men over een confrontatie. Confrontaties kunnen zich verharden en uitlopen op een crisis of een conflict. Voor een juist begrip worden deze termen hieronder toegelicht. Bij belangentegenstellingen en confrontaties is sprake van een oplopend verschil van mening over doelstellingen dat zo belangrijk is, dat geen van de partijen wil toegeven. Doorgaans ligt de oorsprong van het meningsverschil in tegengestelde economische of politieke belangen. De oplossing moet in de eerste plaats in diezelfde belangensferen worden gezocht. Toch wordt soms gebruik gemaakt van de dreiging met of de inzet van militair vermogen. Deze inzet heeft dan doorgaans een beschermend, een preventief of een afschrikkend karakter: 26 - Beschermen van nationale belangen. Hieronder vallen bijvoorbeeld de luchtruim- en grensbewaking, de militaire bijdrage aan de kustwacht en de rechtshandhaving op volle zee, zoals de bestrijding van smokkel en piraterij. Ook de permanente aanwezigheid van militaire eenheden op strategisch belangrijke locaties (bijvoorbeeld op de Caribische eilanden) valt hieronder. - Voorkomen van escalatie. Militaire inzet ondersteunt hierbij de inzet van andere machtsmiddelen. Voorbeelden zijn militaire diplomatie zoals vlagvertoon en militaire bezoeken, het verlenen van militair advies en assistentie, training aan bevriende staten en eventueel afschrikking. - Afschrikking. Hierbij moet de militaire inzet andere actoren overtuigen van de bereidheid tot gebruik van het militaire machtsmiddel en tot het uitoefenen van dwang. Voorbeelden zijn het voorwaarts ontplooien van militaire capaciteiten en het uitvoeren van gezamenlijke oefeningen in of nabij het gebied in kwestie. De nadruk ligt bij presentie van militaire macht; daadwerkelijk gebruik van geweld is hierbij meestal niet aan de orde. Confrontaties kunnen zeer langdurig zijn, zoals de Koude Oorlog. Bij belangentegenstellingen en confrontaties is het van het grootste belang dat de situatie niet escaleert en ontaardt in een crisis of conflict. Dit is vooral van toepassing bij vitale belangen, waar de schade van een escalatie onevenredig groot of zelfs onomkeerbaar kan zijn. Bij vitale belangen zal daarom veel nadruk op preventie en bescherming liggen. Met preventief optreden, waarbij doorgaans nog geen sprake is van gebruik van geweld of Nederlandse Defensie Doctrine