1.5 Toepassing van machtsmiddelen Zoals hierboven beschreven zetten actoren hun machtsmiddelen in om hun belangen te waarborgen en hun strategische doelstellingen te behalen. Dat lukt het beste als de machtsmiddelen in samenhang worden ingezet. Niet altijd is inzet van alle machtsmiddelen tegelijk noodzakelijk. Afhankelijk van het te beschermen belang of de te realiseren doelstelling en de heersende situatie (vrede, confrontatie of conflict) is het ene machtsmiddel meer geschikt dan het andere. 24 Een goed begrip van de operationele omgeving (‘operating environment’)8 is van fundamenteel belang voor succesvolle inzet van de machtsinstrumenten. De operationele omgeving van de commandant bestaat uit de hiervoor genoemde actoren en activiteiten. De actoren hebben belangen die zij beschermen en doelstellingen die zij nastreven. De actoren hebben de beschikking over diverse machtsmiddelen om dat te doen. Om de operationele omgeving beter te begrijpen en zo het militaire vermogen op de juiste wijze te kunnen inzetten, analyseren commandanten en staven een aantal onderling verbonden (omgevings)factoren, te weten politiek, militair, economisch, sociaal, informatie en infrastructuur, de zogenoemde PMESII-factoren. Met het verkregen begrip van deze factoren kunnen de machtsmiddelen en civiele capaciteiten effectief worden ingezet en effecten gecreëerd die bijdragen aan het bereiken van de gewenste eindsituatie (zie figuur hieronder). Instruments of national power Diplomatic Political Military Information Economic Military Social Economic Information Infrastructure Operating environment Figuur 1-1: relatie tussen de machtsmiddelen en de factoren in een operationele omgeving. 8 De operating environment is gedefinieerd als ‘a composite of conditions, circumstances and influences that affect the employment of capabilities and bear on the decisions of the commander’. Nederlandse Defensie Doctrine