32 | Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022-2028 Digitale producten en diensten zijn veiliger Ondanks de inzet op de beveiliging van digitale producten en diensten bestaat er nog geen sluitend systeem van (Europese) wet- en regelgeving met bijbehorende standaarden voor de cybersecurity van digitale producten, processen en diensten gericht op de verantwoordelijkheid van fabrikanten en leveranciers. Europese wet- en regelgeving creëert een gelijk speelveld en verbetert het concurrentievermogen van Nederlandse aanbieders. Doordat Europese kaders tot stand komen op basis van Europese publieke normen en waarden dragen zij ook bij aan de versterking van de digitale autonomie van Europa op mondiaal niveau, in zowel een geopolitieke context als ten opzichte van techreuzen. In de komende periode maakt Nederland zich in de Europese Unie sterk voor een samenhangend systeem van Europese wet- en regelgeving met bijbehorende standaarden. Hierbij gaat het om een samenspel van sectorale maatregelen, zoals bij medische apparatuur en apparatuur gebruikt voor energielevering, en meer horizontale maatregelen.30 De Europese en nationale inzet zorgt ervoor dat afnemers kunnen vertrouwen op aantoonbaar veiligere producten en diensten. Duidelijkheid over de verantwoordelijkheid voor digitale beveiliging en de eisen waaraan deze moet voldoen, zorgt er bovendien voor dat eventuele schade gemakkelijker kan worden verhaald via het reguliere aansprakelijkheidsrecht. Binnen Nederland zijn cybersecurity-inkoopeisen ontwikkeld voor alle overheidsorganisaties. Deze stevigere overheidsinzet via inkoop en aanbestedingen zorgt er ook voor dat de overheid haar rol als marktspeler meer inzet om de ontwikkeling van veilige ICT-producten en -diensten te stimuleren. De overheid heeft daarnaast beleid dat voorschrijft dat nationale veiligheidsoverwegingen worden meegewogen bij de inkoop en aanbesteding van (digitale) producten en diensten. Doelen | 33 Dit leidt tot de volgende subdoelen: • Er is een Europese wettelijke zorgplicht voor cybersecurity voor fabrikanten en leveranciers van digitale producten en diensten, gedurende hun hele levenscyclus. • Er is een meer samenhangend stelsel van EUregelgeving voor cybersecurity van digitale producten en diensten. • Er zijn Europese veiligheidscertificaten voor verschillende categorieën digitale producten en diensten. • Europese veiligheidseisen en -standaarden worden ook in landen buiten de EU gebruikt. • Organisaties hebben contractuele afspraken met afnemers over cybersecurity. • De overheid heeft (inkoop)beleid gericht op veiligheid van digitale producten en diensten en kent de eisen hiervoor. Nederland heeft een sterke cybersecuritykennis en innovatieketen Om nu en in de toekomst maatregelen te kunnen nemen tegen digitale dreigingen moet de ontwikkeling en toepassing van Nederlandse kennis en kunde op het gebied van cybersecurity continu worden versterkt. Een hoogwaardige en autonome Nederlandse kennispositie en innovatieketen op het gebied van cybersecurity vermindert ongewenste afhankelijkheid van bedrijven, mensen en oplossingen uit het buitenland en biedt economische kansen voor het Nederlandse bedrijfsleven. Intensieve samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen is hiervoor essentieel. Verschillende onderdelen van de keten - zoals fundamenteel en toegepast onderzoek, het bedrijfsleven en overheden – moeten elkaar beter gaan vinden en samenwerken aan concrete meerjarige projecten. Door een gezond innovatie-ecosysteem te creëren zorgen we ervoor dat waardevolle cybersecuritykennis niet weglekt naar buitenlandse partijen, maar wordt omgezet naar concrete producten en diensten. Alleen dan kan Nederland op een veilige wijze de economische en maatschappelijke kansen van digitalisering verzilveren. Een goede innovatiebasis zorgt ervoor dat Nederland minder afhankelijk wordt van cybersecurity expertise en oplossingen uit andere landen. Dit is van belang om de nationale veiligheid en onze meest gevoelige informatie te beschermen, vandaag en in de toekomst. Hiervoor is het onder meer van belang dat Nederland beschikt over hoogwaardige beveiligingsproducten waaronder cryptografische producten en diensten. Nederland is een van de weinige landen waar cryptografische producten en diensten worden ontwikkeld en vervaardigd omdat deze zeldzame kennis en expertise in Nederland beschikbaar is. Het is essentieel om deze expertise te behouden en door te ontwikkelen zodat Nederland haar gevoelige informatie goed kan beschermen. Dcypher Het samenwerkingsplatform dcypher is de plek waar publieke, private en kennispartijen, middelen en expertise bij elkaar komen om effectief in te zetten op cybersecurity onderwijs, onderzoek, innovatie en concrete toepassingen. De missie van dcypher is om bij te dragen aan een veiliger, slimmer, digitaal autonoom en economisch sterker Nederland. De partners van dcypher moeten de ontwikkeling en toepassing van kennis in Nederland op het gebied van cybersecurity gaan verdiepen en verbreden. Het platform beoogd kennisontwikkeling in het cybersecuritydomein te stimuleren, een significante impuls te geven aan het cybersecurity bedrijfsleven en de overheid te ondersteunen in haar rol als launching customer. Voor een gezond cybersecurity innovatie-ecosysteem wordt ingezet op het centrale publiek-private samenwerkingsplatform dcypher. Met dcypher is de afgelopen jaren de basis gelegd voor inhoudelijke agendering en programmering van meerjarige onderzoeks- en innovatietrajecten op het gebied van digitale veiligheid samen met overheidspartijen, bedrijven en kennisinstellingen. Deze aanpak richt zich op de hele keten, dus van fundamenteel onderzoek, via toegepast onderzoek naar de introductie van innovatieve cybersecurityproducten en diensten. Dit zal leiden tot meer kennis en innovatie met een blijvende impact op het cybersecurity-ecosysteem, om een koploperpositie te verwerven binnen Europa. Het is van belang om daarbij de verbinding tussen nationale en Europese initiatieven en de daarbij behorende instrumenten en EU-middelen goed te verankeren. Dit zal gebeuren via het Nationaal Coördinatie Centrum (NCC) als schakelpunt tussen het nationale cybersecuritynetwerk en het Europese Cybersecurity Competence Centre (ECCC) en bijbehorend netwerk. Dit leidt tot de volgende subdoelen: • Nederlandse (en Europese) cybersecuritybedrijven leveren kwalitatief hoogwaardige producten en diensten van belang voor onze digitale veiligheid en economie. • De overheid, bedrijven en kennisinstellingen werken intensief samen aan kennis en innovatie rond digitale veiligheid. • Nederland is aangesloten bij Europese initiatieven en fondsen om kennisontwikkeling en innovatie in cybersecurity in Nederland te stimuleren.