veranderde veiligheidsomgeving met o.a. de strategische wending naar meer aandacht voor gevechtsoperaties in (interstatelijke) grootschalige conflicten, multidimensionale statebuilding missies, en contraterrorisme. Het militair optreden vindt namelijk plaats in een Joint, Interagency, Multinational en Public (JIMP) setting (zie par. 2.4). Als gevolg van de toegenomen invloed van de informatie-omgeving op het militair optreden introduceert deze NDD tot slot het dimensie model als denkraam om domein-onafhankelijk potentiële effecten en afhankelijkheden van militaire activiteiten binnen de operationele omgeving weer te geven waardoor het zorgt voor een integrale benadering tot het bereiken van doelstellingen. Doelgroepen 14 De NDD is primair bedoeld voor commandanten en staven op het militair-strategische, operationele en hogere tactische niveau. De NDD vormt bovendien een basis voor het militaire onderwijs, de militaire opleidingsomgeving en voor verdere studie van aan doctrine gerelateerde onderwerpen. De doelgroep is daarbij de militaire student of cursist. De NDD is ook het uitgangspunt voor de Nederlandse inbreng in bondgenootschappelijke doctrineontwikkeling en voor de verdere ontwikkeling van afgeleide doctrinepublicaties. Deze doelgroep bestaat uit de onderzoekers en doctrineontwikkelaars. Ten slotte de NDD ook bestemd voor niet-militaire medewerkers binnen het Ministerie van Defensie en voor medewerkers van andere ministeries en niet-militaire organisaties om de (wederzijdse) bewustwording te bevorderen. Militaire doctrine - Begripsbepaling NAVO definieert doctrine als “fundamental principles by which the military forces guide their actions in support of objectives. It is authoritative but requires judgement in application”.4 Doctrine geeft richting aan het operationeel optreden. Het beschrijft grondslagen, uitgangspunten en randvoorwaarden voor militaire operaties op de verschillende niveaus van militair optreden. Het adagium voor doctrineontwikkeling is “NAVO tenzij”. Nederland richt zich zoveel mogelijk - tenzij het de militaire effectiviteit schaadt - op NAVO-doctrine en waar mogelijk wordt deze overgenomen en van toepassing verklaard als nationale doctrine. Doctrine dient binnen de Nederlandse krijgsmacht op eenduidige wijze te worden ontwikkeld en onderhouden5. 4 NATO AAP-47 Allied Joint Doctrine Development, Ed. C V1 (2018), pg. 1. 5 Zie Instructie CDS-1400 Doctrineontwikkeling. Deze geeft een gedetailleerde beschrijving van de processen om doctrineontwikkeling zo efficiënt mogelijk uit te voeren en identificeert de taken en verantwoordelijkheden van de diverse actoren. Nederlandse Defensie Doctrine

Select target paragraph3