2.3 Nederlands veiligheidsbeleid
De hoofddoelstelling van het Nederlandse veiligheidsbeleid is gebaseerd op de Grondwet en
bestaat uit het verzekeren van de onafhankelijkheid, integriteit, stabiliteit en welvaart van
de eigen staat. Het Nederlandse veiligheids- en defensiebeleid is gestoeld op een breed
veiligheidsbegrip en een geïntegreerde benadering. De Geïntegreerde Buitenland- en
Veiligheidsstrategie10 (GBVS) en de Defensienota11 zijn in samenhang opgesteld, mede op
basis van een geïntegreerde dreigingsanalyse van binnenlandse- en buitenlandse dreigingen en vormen de basis voor een geïntegreerde veiligheidsaanpak. Door de Nederlandse
Strategie Nationale Veiligheid12 (SNV) wordt het binnenlandse gedeelte van de veiligheidsstrategie afgedekt. Immers, de territoriale veiligheid kan niet alleen in gevaar komen door
een interne dreiging (terrorisme, guerrilla, burgeroorlog) maar ook door een internationale/supranationale dreiging (een andere staat of een internationaal terreurnetwerk). De
territoriale veiligheid is niet beperkt tot de fysieke grenzen, maar ook in cyberspace dient de
veiligheid te zijn gewaarborgd.
38
2.3.1 Trends
De belangrijkste trends die momenteel onze internationale veiligheidssituatie bepalen:
1. Multi-orde wereld
De hedendaagse multi-orde wereld uit zich in verschillende dimensies en heeft impact
op de nationale en regionale stabiliteit in belangrijke delen van de wereld. Dit zet de
geopolitieke verhoudingen sterk onder druk en dit alles brengt toenemende onvoorspelbaarheid met zich mee. Geopolitiek verschuift de internationale machtsbalans naar een
meer multipolaire orde. Dit heeft gevolgen voor de internationale rechtsorde, democratische grondbeginselen en de universaliteit van mensenrechten.
Het effect van deze multi-orde wereld is dat internationale samenwerking wezenlijk
verandert. Door de verslechterende verhoudingen kunnen grote multilaterale verbanden
hun effectiviteit verliezen. Hierbij speelt een mix van statelijke en niet-statelijke actoren
een steeds belangrijker rol, positief dan wel negatief. De invloed van grote multinationale bedrijven valt op, maar ook die van NGO’s, invloedrijke individuele actoren en
criminele en terroristische organisaties.
10 Ministerie van Buitenlandse Zaken, ‘Wereldwijd voor een veilig Nederland’ -Geïntegreerde Buitenland- en
Veiligheidsstrategie 2018-2022, 19 maart 2018.
11 Ministerie van Defensie, Defensienota 2018, 26 maart 2018
12 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Strategie Nationale Veiligheid, 8 mei 2007.
Nederlandse Defensie Doctrine