40 | Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022-2028 de belangrijkste criminele fenomenen, werkwijzen en het risico hiervan, voor de samenleving geschetst. De beelden geven richting aan de keuze van de politie en het OM voor wat betreft de fenomenen waarop wordt ingezet en de onderzoeken die worden geprioriteerd. C. Uitbreiden diplomatieke respons en defensieve cybercapaciteit • Het kabinet investeert in het cyberdiplomatennetwerk en taken worden uitgebreid ten behoeve van een versterkte informatiepositie over digitale dreigingen en ontwikkelingen. Daarnaast zet het kabinet zich in coalitieverband in voor naleving van internationale gedragsnormen en toepassing van het internationaal recht in het digitale domein, alsook voor een open, vrij en veilig internet door middel van een versterkte inzet op internet governance waarin deelname van de Doelen | 41 Nederlandse multistakeholdergemeenschap bevorderd wordt middels een open, vrij en veilig internet. • Samen met internationale partners worden nieuwe en effectievere opties voor diplomatieke respons op cyberdreigingen ontwikkeld. Bestaande kaders en instrumenten zoals het interdepartementale cyber responskader, de EU Cyber Diplomacy Toolbox en de NATO Guide worden doorontwikkeld. Daarnaast bouwt het kabinet verder aan het Rijksbreed Responskader voor Statelijke Dreigingen, waarin alle mogelijke responsopties binnen de Rijksoverheid met een escalatieladder en afwegingskader bij elkaar worden gebracht. • Defensie investeert in zijn gehele keten van cybercapaciteiten en het vergroten van de personele gereedheid via opleiding, training en oefening. Defensie breidt bijstandsconstructies uit om andere organisaties te kunnen helpen bij grootschalige incidenten. Onder andere via het Nationale Respons Netwerk (NRN). Pijler IV: Cybersecurity-arbeidsmarkt, onderwijs en de digitale weerbaarheid van burgers Het ongestoord functioneren van de samenleving is in toenemende mate afhankelijk van het veilig gebruik van digitale middelen. In pijler 2 wordt de Europese aanpak beschreven om de veiligheid van digitale producten en diensten te borgen. Daarnaast is de digitale weerbaarheid van burgers zelf een belangrijke randvoorwaarde.38 Voor veel Nederlanders is het echter nog een te grote opgave om voldoende digitaal veilig te zijn en te blijven. De meest kwetsbare groepen lopen daarbij de grootste risico’s.39 Cybercriminelen maken veel slachtoffers.40 Digitale veiligheid kan goed helpen om slachtofferschap van cybercriminaliteit te verminderen.41 Door de digitalisering van onze maatschappij komen kinderen op steeds jongere leeftijd in aanraking met digitale producten en diensten. Het is van belang dat zij over de digitale vaardigheden beschikken om adequaat om te gaan met cyberrisico’s en het in de praktijk brengen van maatregelen voor digitale veiligheid. Daar is nog onvoldoende structurele aandacht voor in het basis- en voortgezet onderwijs, terwijl het juist van belang is om hen de vaardigheden mee te geven voor hun veiligheid in deze digitale wereld. Om onze samenleving duurzaam weerbaar te maken en te houden wijst de Cybersecurity Raad op het zorgdragen voor voldoende gekwalificeerde vakmensen.42 In het algemeen is er sprake van een tekort aan expertise in de cybersecuritymarkt.43 Voor de digitale veiligheid en weerbaarheid van organisaties zijn onder andere specialisten op MBO-, HBO- en WOniveau nodig die digitale systemen en processen veilig kunnen maken en houden. Burgers zijn goed beschermd tegen digitale risico's Het is van groot belang dat burgers zoveel mogelijk in staat worden gesteld om zelfredzaam te zijn en beschikken over de nodige basiskennis en -vaardigheden om effectieve maatregelen te kunnen nemen tegen cyberdreigingen en risico’s, en dat zij deze maatregelen ook daadwerkelijk toepassen. Om dit te bereiken blijft inzet nodig om burgers ICT-vaardiger te maken en via bewustwordingscampagnes alert te maken op de maatregelen die zij zelf kunnen nemen om digitaal veiliger te zijn. Zo wordt onze samenleving digitaal veerkrachtiger. Het doel is dat burgers basis cybersecuritymaatregelen toepassen, zoals het gebruik van sterke wachtwoorden, multi-factor authenticatie, het maken van back-ups, het uitvoeren van updates en het adequaat reageren op phishingaanvallen. Daarbij is het ook van belang dat zij beschikken over de kennis en instrumenten om maatregelen toe te passen. Daarom is het van belang dat burgers op vertrouwde en bekende plekken laagdrempelige toegang hebben tot informatie- en adviesverstrekking op maat voor het vergroten van digitale veiligheidsvaardigheden. Dit leidt tot de volgende subdoelen: • Burgers zijn zich bewust van digitale risico's, dreigingen en maatregelen, en weten waar ze hulp kunnen krijgen. • Burgers passen basale cybersecuritymaatregelen toe bij het gebruik van digitale producten en diensten. • Burgers kunnen op meerdere plekken laagdrempelig cybersecurity-informatie en -advies inwinnen, passend bij hun kennis en kunde.